­Գա­լա­մա­թա­յի մէջ ապ­րող հայ­կա­կան հա­մայն­քը, գլխա­ւո­րու­թեամբ տեղ­ւոյն քա­ղա­քա­պա­տա­րա­նի եւ ­Յու­նա­հա­յոց Ազ­գա­յին Ա­ռաջ­նոր­դա­րա­նին, նշեց ­Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան 111-ա­մեա­կը յար­գան­քի հրա­պա­րա­կա­յին ե­լոյ­թով մը, որ ի­րա­գոր­ծո­ւե­ցաւ ­Հինգ­շաբ­թի, 23 Ապ­րիլ 2026-ի ե­րե­կո­յեան։
­Քա­ղա­քի կեդ­րո­նը գտնո­ւող Ֆ­րա­կո­լիմ­նա հրա­պա­րա­կին վրայ, քա­նի մը տա­րի­նե­րէ ի վեր կանգ­նած է հայ­կա­կան խաչ­քար-յու­շար­ձա­նը, յա­ւեր­ժաց­նե­լու հա­մար հայ եւ յոյն ժո­ղո­վուրդ­նե­րու բա­րե­կա­մու­թիւ­նը, փոք­րա­սիա­կան ա­ղէ­տէն ետք տա­րա­գիր հա­յու­թեան պատս­պա­րու­մը ­Գա­լա­մա­թա­յի մէջ եւ մե­րօ­րեայ հայ­կա­կան հա­մայն­քի հա­մա­գո­յակ­ցու­թիւնն ու բար­գա­ւա­ճու­մը շրջա­նէն ներս։
Ո­գե­կո­չա­կան ե­լոյ­թին նա­խա­գա­հեց ­Յու­նա­հա­յոց թե­մա­կալ Ա­ռաջ­նորդ Տ. ­Սա­հակ եպս. Ե­մի­շեան, իր կող­քին ու­նե­նա­լով Տ. ­Պա­րէտ եւ Տ. ­Նա­րեկ քա­հա­նայ հայ­րե­րը, ո­րոնք միաս­նա­բար կա­տա­րե­ցին բա­րե­խօ­սա­կան կար­գը։ ­Նաեւ յու­նա­հայ հա­մայն­քին ա­նու­նով մաս­նա­կից դար­ձաւ ընկ. ­Թագ­ւոր ­Յո­վա­կի­մեան, իսկ Հ.Յ.Դ. ­Հայ դա­տի յանձ­նա­խում­բը կը ներ­կա­յացնէր ընկ. ­Խա­չիկ ­Խա­չա­տու­րեան։
Ա­մէն տա­րո­ւան նման, յար­գան­քի ե­լոյ­թին իր ներ­կա­յու­թիւ­նը կը հաս­տա­տէ հայ ժո­ղո­վուր­դի բա­րե­կամ ­Մե­սի­նիա­յի մետ­րո­պո­լիտ Խ­րի­սոս­թո­մոս, իսկ ա­նոր կող­քին գտնո­ւե­ցան մարզ­պե­տա­կան, քա­ղա­քա­պե­տա­կան, զի­նո­ւո­րա­կան, ոս­տի­կա­նա­կան եւ հա­սա­րա­կա­կան կար­գե­րու բարձր ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը։
Ա­ռաջ­նորդ Սր­բա­զան հայ­րը եւ կրօ­նա­կան դա­սը կա­տա­րե­ցին բա­րե­խօ­սա­կան կար­գի ա­ղօթք­նե­րը։ ­Յա­ջոր­դա­բար, ու­ղերձ­նե­րով հան­դէս ե­կան ­Գա­լա­մա­թա­յի քա­ղա­քա­պետ Ա­թա­նա­սիոս ­Վա­սի­լո­փու­լոս, ե­րես­փո­խան ­Միլ­թոս Խ­րի­սո­մա­լիս եւ փոխ­նա­հան­գա­պետ ­Մա­րիա Ի­քո­նո­մա­քու։ Օ­րո­ւան պատ­շաճ ու­ղեր­ձով մը ար­տա­յայ­տո­ւե­ցաւ ­Հայ դա­տի յանձ­նա­խում­բի ան­դամ ընկ. ­Խա­չիկ ­Խա­չա­տու­րեան։ Իր խօս­քի սկիզ­բին, ան կա­տա­րեց հա­կիրճ պատ­մա­կան նշում­ներ ­Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան մա­սին, որ ա­ւե­լի յե­տոյ ա­ռաջ­նոր­դեց այլ քրիս­տո­նեայ ժո­ղո­վուրդ­նե­րու բնաջնջ­ման, հաս­նե­լով մին­չեւ ­Կիպ­րո­սի ա­պօ­րի­նի գրա­ւու­մը եւ Ար­ցա­խի հա­յա­թա­փու­մը։ ­Խօ­սո­ղը անդ­րա­դարձ կա­տա­րեց ­Յու­նաս­տա­նի խորհր­դա­րա­նին կող­մէ ճա­նաչ­ման ո­րո­շու­մին, ամ­րապն­դե­լով եր­կու եղ­բայ­րա­կից ժո­ղո­վուրդ­նե­րու դա­րա­ւոր բա­րե­կա­մու­թիւ­նը։ Իր խօս­քը ամ­փո­փեց նշե­լով ­Գա­լա­մա­թա­յի հա­յու­թեան ներ­կա­յու­թիւ­նը եւ յա­ռաջ­դի­մու­թիւ­նը, ո­րուն կեն­դա­նի օ­ղա­կը կը հան­դի­սա­նայ հայ­կա­կան խաչ­քա­րի կանգ­նու­մը հրա­պա­րա­կին վրայ, ուր ա­մէն տա­րի կը կա­տա­րո­ւի ո­գե­կո­չում մէ­կու­կէս մի­լիոն նա­հա­տակ­նե­րու յի­շա­տա­կին։
­Խօս­քե­րու ա­ւար­տին, յա­ջոր­դեց դափ­նեպ­սակ­նե­րու զե­տե­ղում, ա­պա քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նի փո­ղե­րա­խում­բը հնչե­ցուց զոյգ ո­գերգ­նե­րը։
Ն­շենք, թէ գո­հա­բա­նա­կան ե­լոյ­թէն ա­ռաջ, ­Մե­սի­նիա­յի մետ­րո­պո­լի­տը հիւ­րըն­կա­լեց Ա­ռաջ­նորդ Սր­բա­զան հայ­րը եւ իր շքա­խում­բը։ ­Սի­րա­լիր եւ ջերմ մթնո­լոր­տի մէջ, փո­խա­նա­կո­ւե­ցան մաղ­թանք­ներ, նաեւ անդ­րա­դարձ կա­տա­րո­ւե­ցաւ հայ եւ յոյն պատ­մա­կան ու կ­րօ­նա­կան կա­պե­րու առ­կա­յու­թեան, ինչ­պէս նաեւ ա­պա­գայ ծրա­գիր­նե­րու մշակ­ման մա­սին։