Յուշատետր

­Յատ­կա­պէս մեր ժա­մա­նակ­նե­րուն, երբ ­Հա­յաս­տա­նէն մին­չեւ սփիւռ­քի չորս ծա­գե­րը հայ ժո­ղո­վուր­դը միաս­նա­բար լա­րած է իր ու­ժե­րը, որ­պէս­զի մի­ջազ­գա­յին քա­ղա­քա­կա­նու­թեան եւ դի­ւա­նա­գի­տու­թեան այժ­մէա­կան ու հրա­տապ...

Ք­սա­նե­րորդ դա­րաս­կիզ­բին հայ ժո­ղո­վուր­դը ապ­րե­ցաւ մշա­կու­թա­յին իր եր­կուն­քին ա­մէ­նէն բեղմ­նա­ւոր շրջան­նե­րէն մէ­կը, ո­րու նո­ւա­ճու­մին մէջ ի­րենց կա­րե­ւոր ներդ­րումն ու ան­կորն­չե­լի ա­ւան­դը ու­նե­ցան ա­տե­նի հա­մաշ­խար­հա­յին...

104 տա­րի ա­ռաջ, 5 ­Նո­յեմ­բե­րի այս օ­րը, Ֆ­րան­սա եւ ­Մեծն Բ­րի­տա­նիա պաշ­տօ­նա­պէս պա­տե­րազմ յայ­տա­րա­րե­ցին Օս­մա­նեան ­Կայս­րու­թեան դէմ, ո­րուն իթ­թի­հա­տա­կան կա­ռա­վա­րու­թիւ­նը ար­դէն նե­տո­ւած էր Ա­ռա­ջին...

2 ­Նո­յեմ­բե­րի այս օ­րը, 171 տա­րի ա­ռաջ, Օս­մա­նեան ­Կայս­րու­թեան տա­րած­քին, ­Սուլ­թա­նի «­Կայ­սե­րա­կան ի­րա­տէով» (հրա­մա­նագ­րով), բո­ղո­քա­կա­նու­թիւ­նը պաշ­տօ­նա­պէս ճանչ­ցո­ւե­ցաւ իբ­րեւ օ­րի­նա­կան «միլ­լէթ» (ինք­նու­րոյն հա­սա­րա­կու­թիւն – ­հա­մայնք)։ ­Թէեւ...

­Հոկ­տեմ­բեր 31ի այս օ­րը մեր ժո­ղո­վուր­դը կը նշէ ծնուն­դը մի­ջազ­գա­յին համ­բա­ւի տի­րա­ցած տա­ղան­դա­ւոր հայ գե­ղան­կա­րիչ Էտ­կար ­Շա­հի­նի։ Ազ­գա­յին ինք­նատ­պու­թեամբ եւ բարձ­րա­րո­ւեստ տա­ղան­դով օժ­տո­ւած նկա­րիչ է...

­Հա­րիւր տա­րի ա­ռաջ, ­Հոկ­տեմ­բեր 30ի այս օ­րը, յու­նա­կան ­Լիմ­նոս կղզիի ­Մուտ­րոս նա­ւա­մա­տոյ­ցին բա­ցե­րը խարս­խած բրի­տա­նա­կան աշ­խար­հահռ­չակ Ա­կա­մեմ­նոն ռազ­մա­նա­ւին վրայ, Ա. Աշ­խար­հա­մար­տի մեծ պար­տեալ­նե­րէն Օս­մա­նեան...

­Հոկ­տեմ­բեր 27ի օ­րը, ա­մէն տա­րի, հա­յաշ­խար­հի չորս ծա­գե­րուն, ­Հա­յաս­տա­նի ու հա­յու­թեան ամ­բող­ջա­կան ա­զա­տագ­րու­թեան տես­լա­կա­նով տո­չո­րո­ւող գա­ղա­փա­րի ըն­կեր­ներ, ի­րենց սրտի ու մտքի խո­րա­նին առ­ջեւ, եր­կիւ­ղա­ծու­թեամբ...

­Մեր ժո­ղո­վուր­դի ճա­ռա­գայ­թող ան­մահ մե­ծու­թիւն­նե­րու փա­ղան­գին մէջ իր ու­րոյն պա­տո­ւան­դա­նը ու­նի ­Ներ­սէս Արք. ­Վար­ժա­պե­տեան, որ իբ­րեւ ­Թուր­քիոյ ­Հա­յոց ­Պատ­րիարք՝ նա­խա­կա­րա­պե­տը հան­դի­սա­ցաւ ­Հայ­կա­կան ­Հար­ցի մի­ջազ­գա­յին...

­Հոկ­տեմ­բեր 23ի այս օ­րը, 21 տա­րի ա­ռաջ, Մ. ­Նա­հանգ­նե­րու մէջ, 94 տա­րե­կա­նին մա­հա­ցաւ հայ ժո­ղո­վուր­դի ա­նո­ւա­նի զա­ւակ­նե­րէն ­Լու­տեր ­Ճորճ ­Սիմ­ճեան, որ իբ­րեւ գիւ­տա­րար-հնա­րիչ կա­րե­ւոր...

Հոկ­տեմ­բե­րի այս օ­րե­րուն, 43 տա­րի ա­ռաջ, ա­հա­բեկ­չա­կան ի­րե­րա­յա­ջորդ զոյգ գոր­ծո­ղու­թիւն­ներ ցնցե­ցին քա­ղա­քա­կան աշ­խար­հը, ճեղ­քե­ցին հայ ժո­ղո­վուր­դին դէմ թրքա­կան պե­տու­թեան գոր­ծադ­րած ­Ցե­ղաս­պա­նու­թեան եւ ­Հայ­րե­նազր­կու­մի մե­ծա­գոյն...