Πηγές από υψηλά κλιμάκια της κυβέρνησης της Αρμενίας επισημαίνουν ότι το Γερεβάν είναι έτοιμο να υπογράψει μια ειρηνική συμφωνία με το Αζερμπαϊτζάν οποιαδήποτε στιγμή. Μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να συμβάλει στη σταθεροποίηση της χώρας και να διευκολύνει την έλευση σημαντικών πακέτων βοήθειας από την ΕΕ, που στοχεύουν στη μείωση της εξάρτησης της Αρμενίας από την επιρροή της Ρωσίας. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το Μπακού συνεχίζει να θέτει πρόσθετους όρους που καθυστερούν την ολοκλήρωση της συμφωνίας. Ένα κρίσιμο πολιτικό σημείο καμπής θα είναι οι βουλευτικές εκλογές που είναι προγραμματισμένες για τις 7 Ιουνίου. Αυτές αναμένονται να κρίνουν αν ο Πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν και η προσανατολισμένη προς τη Δύση γεωπολιτική στρατηγική του θα παραμείνουν στην εξουσία. Μια νίκη της αντιπολίτευσης θα μπορούσε να ανατρέψει την τρέχουσα πορεία της Αρμενίας και να την φέρει πιο κοντά στη Ρωσία. Αντίθετα, μια νίκη του Πασινιάν θα του προσφέρει ισχυρή λαϊκή εντολή για να ικανοποιήσει τις υπόλοιπες απαιτήσεις του Αζερμπαϊτζάν. Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για την υπογραφή μιας ειρηνικής συμφωνίας και να επιταχύνει την γεωπολιτική στροφή της Αρμενίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Για το Αζερμπαϊτζάν, οι κύριες απαιτήσεις επικεντρώνονται σε νομικές εγγυήσεις που θα διασφαλίζουν ότι οποιαδήποτε μελλοντική αρμενική κυβέρνηση δεν θα μπορεί να αναιρέσει τη συμφωνία ειρήνης. Το πιο ευαίσθητο ζήτημα παραμένει το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, το οποίο ήρθε πλήρως υπό τον έλεγχο του Αζερμπαϊτζάν το 2023, μετά από δεκαετίες συγκρούσεων.
Αν και ο Πασινιάν έχει ήδη αναγνωρίσει την κυριαρχία του Αζερμπαϊτζάν στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ στο πλαίσιο της ειρηνικής διαδικασίας, το Μπακού συνεχίζει να επιμένει σε συνταγματικές αλλαγές στην Αρμενία.
Οι αξιωματούχοι του Αζερμπαϊτζάν αναφέρουν τη Διακήρυξη Ανεξαρτησίας του 1990, που αναφέρεται στη ενοποίηση της Αρμενίας και του Ναγκόρνο-Καραμπάχ ως ιστορικό πολιτικό στόχο, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να αποτελέσει νομική βάση για μελλοντικές εδαφικές αξιώσεις.
Η ΕΕ υποστηρίζει τη διαδικασία ειρήνης, ακολουθώντας μια διπλή στρατηγική: Ενίσχυση των σχέσεων με την Αρμενία προκειμένου να την απομακρύνει σταδιακά από την επιρροή της Ρωσίας, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί στρατηγικές σχέσεις με το Αζερμπαϊτζάν, το οποίο έχει γίνει κύριος προμηθευτής ενέργειας στην Ευρώπη μετά τη μείωση των ρωσικών εισαγωγών.
Αυτή η ισορροπημένη προσέγγιση ήταν εμφανής κατά την επίσκεψη της Υπάτης Εκπροσώπου της ΕΕ για Εξωτερικές Υποθέσεις, Κάγια Κάλλας, στο Μπακού στις 16 Απριλίου 2025, όπου συναντήθηκε με τον Πρόεδρο Ιλχάμ Αλίεφ. Η Κάλλας περιέγραψε το Αζερμπαϊτζάν ως «σημαντικό ενεργειακό εταίρο» της ΕΕ, τονίζοντας παράλληλα τη σημασία της προόδου στη διαδικασία ειρήνης Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν.
Η υπογραφή μιας ειρηνικής συμφωνίας μεταξύ των δύο κύριων συνομιλητών της ΕΕ στον Νότιο Καύκασο θα διευκόλυνε σημαντικά τις ευρύτερες περιφερειακές συντονιστικές προσπάθειες των Βρυξελλών και θα ενίσχυε τη στρατηγική τους για τη μείωση της ρωσικής επιρροής στην περιοχή.
Ταυτόχρονα, η ΕΕ έχει αυξήσει σημαντικά την πολιτική της παρουσία στην Αρμενία. Πρόσφατες διπλωματικές επισκέψεις υψηλού επιπέδου στο Γερεβάν ερμηνεύονται ευρέως ως στήριξη στην προσανατολισμένη προς τη Δύση πορεία της κυβέρνησης.
Στον οικονομικό τομέα, η εμπλοκή της ΕΕ έχει επεκταθεί μέσω μιας συνδυαστικής προσφοράς επιχορηγήσεων, δανείων και εγγυήσεων επενδύσεων που περιλαμβάνουν αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ. Κεντρικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής είναι η ατζέντα Ανθεκτικότητας και Ανάπτυξης, που στοχεύει στην οικονομική διαφοροποίηση, την ανάπτυξη υποδομών και τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης της Αρμενίας από τις ρωσικές αγορές και τις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Η ΕΕ έχει επίσης αυξήσει τη χρηματοδότηση για τη δημοκρατική ανθεκτικότητα και την κοινωνία των πολιτών μέσω εργαλείων όπως το Ευρωπαϊκό Μέσο για τη Δημοκρατία και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Αυτές οι πρωτοβουλίες στηρίζουν οργανώσεις μέσων ενημέρωσης, προγράμματα κράτους δικαίου και προσπάθειες κατά της διαφθοράς, με στόχο την ενίσχυση της θεσμικής ανθεκτικότητας και την αντίκρουση των προπαγανδιστικών αφηγήσεων υπέρ της Ρωσίας στον εσωτερικό ενημερωτικό χώρο, ενθαρρύνοντας ταυτόχρονα ένα πολιτικό και ενημερωτικό περιβάλλον πιο κοντά στις πολιτικές προτιμήσεις της ΕΕ.
Η ασφάλεια έχει επίσης βελτιωθεί με μέτρα που περιλαμβάνουν μη θανατηφόρα υποστήριξη και προγράμματα εκπαίδευσης. Αυτές οι κινήσεις αντικατοπτρίζουν μια ευρύτερη προσπάθεια να μειωθεί η δομική εξάρτηση της Αρμενίας από τη Ρωσία χωρίς άμεση στρατιωτική εμπλοκή.
Συνολικά, αυτές οι πρωτοβουλίες αποδεικνύουν μια σταδιακή αλλά συνεκτική στρατηγική της ΕΕ: Να ενσωματώσει οικονομικά και θεσμικά την Αρμενία μέσα στην ευρωπαϊκή σφαίρα, υποστηρίζοντας ταυτόχρονα τη γεωπολιτική της στροφή μακριά από τη Μόσχα.
Παρά την αυξανόμενη πολιτική ευθυγράμμιση της Αρμενίας με τη Δύση, οι οικονομικοί της δεσμοί με τη Ρωσία παραμένουν εξαιρετικά ισχυροί. Η Ρωσία εξακολουθεί να είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Αρμενίας, σημαντικός προμηθευτής ενέργειας και κύρια πηγή μεταναστευτικών εμβασμάτων. Το διμερές εμπόριο αυξήθηκε σημαντικά μετά το 2022, εν μέρει διότι η Αρμενία έγινε σημαντικός κόμβος επανεξαγωγής αγαθών που εισέρχονται στη Ρωσία μετά τις δυτικές κυρώσεις.
Αυτοί οι διαρθρωτικοί οικονομικοί δεσμοί υπογραμμίζουν γιατί η στροφή του Γερεβάν μακριά από τη Μόσχα πιθανότατα θα παραμείνει σταδιακή και όχι ξαφνική. Ωστόσο, η πορεία παραμένει πολιτικά εύθραυστη.
Το αποτέλεσμα των εκλογών του Ιουνίου θα είναι καθοριστικό για το αν η στροφή της Αρμενίας προς τη Δύση θα εδραιωθεί ή θα αναστραφεί εν μέρει, ενδεχομένως επαναφέροντας τη χώρα στην επιρροή της Ρωσίας.
newsfire.gr
