Ένα σπάνιο αρμενικό χειρόγραφο, ηλικίας άνω των 350 ετών, δωρίσθηκε στον σημαντικότερο θεματοφύλακα της αρμενικής και παγκόσμιας χειρόγραφης κληρονομιάς. Το «Keron» δώρισε το πολύτιμο κειμήλιο στο Ινστιτούτο Αρχαίων Χειρογράφων Μεσρόπ Μαστότς «Ματενανταράν», διασφαλίζοντας τη μακροχρόνια προστασία του και την πρόσβασή του στην επιστημονική κοινότητα και το ευρύ κοινό.
Το χειρόγραφο, το οποίο δημιουργήθηκε μεταξύ 1672 και 1676, παραδόθηκε επίσημα κατά τα εγκαίνια της έκθεσης «Η Αιωνιότητα ενός Έτους: Οι Νέες Αποκτήσεις Χειρογράφων του Ματενανταράν», που παρουσιάζει τις σημαντικότερες προσθήκες στις συλλογές του ιδρύματος κατά τον τελευταίο χρόνο.
Το νεοαποκτηθέν χειρόγραφο αποτελεί μια πολύτιμη συλλογή θρησκευτικών, ιστορικών και ιατρικών κειμένων, τα οποία συντάχθηκαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Αν και ο βασικός του κορμός χρονολογείται στα τέλη του 17ου αιώνα, κατά τον 19ο αιώνα προστέθηκαν νέα κείμενα, γεγονός που μαρτυρεί ότι το χειρόγραφο χρησιμοποιήθηκε και διαφυλάχθηκε επί πολλές γενιές.
Το χειρόγραφο ανήκε στο περίφημο Βιβλιοπωλείο «Χράντ Σαμουελίαν» στο Παρίσι, ένα από τα σημαντικότερα κέντρα της αρμενικής πνευματικής και πολιτιστικής ζωής της διασποράς. Το βιβλιοπωλείο, που ιδρύθηκε το 1930, διατήρησε για σχεδόν εννέα δεκαετίες μια σπάνια συλλογή χειρογράφων, βιβλίων και αρχειακού υλικού, έως το οριστικό κλείσιμό του το 2016.
Η συλλογή δημοπρατήθηκε τον Ιούνιο του 2025, όταν η αρμενική εταιρεία Wilco Capital Management απέκτησε 13 σπάνιες έντυπες εκδόσεις και πέντε χειρόγραφα του 17ου έως του 19ου αιώνα.
Ανάμεσα στα αποκτήματα περιλαμβάνονται μια έκδοση της Αγίας Γραφής που τυπώθηκε στη Βενετία το 1733, εκδόσεις του 18ου και 19ου αιώνα του «Βιβλίου των Θρήνων» του Αγίου Γρηγορίου του Ναρέκ, λειτουργικά βιβλία, ιστορικές συλλογές, καθώς και σπάνια αρμενικά ιατρικά χειρόγραφα, γνωστά ως χεκιμαράν (Հեքիմարան), τα οποία προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για την εξέλιξη της παραδοσιακής αρμενικής ιατρικής.
Στη συνέχεια, η «Wilco Capital Management» μεταβίβασε τη συλλογή στο Ίδρυμα Ανάπτυξης «Keron», το οποίο αποφάσισε να τη δωρίσει στο Ματενανταράν, θεωρώντας ότι εκεί είναι η φυσική της θέση.
«Αποδεχθήκαμε αυτή την εξαιρετική συλλογή με βαθύ αίσθημα ευθύνης», δήλωσε η εκτελεστική διευθύντρια του Ιδρύματος Ανάπτυξης «Keron», Βανάνε Αραρκτσιάν. «Πιστεύουμε ότι πολιτιστικοί θησαυροί τέτοιας σημασίας πρέπει όχι μόνο να διατηρούνται με τη μέγιστη δυνατή φροντίδα, αλλά και να είναι προσβάσιμοι σε μελετητές, ερευνητές και στις επόμενες γενιές. Με αυτή την πεποίθηση δωρίζουμε τη συλλογή στο Ματενανταράν, βέβαιοι ότι θα βρει τη θέση που της αξίζει σε έναν από τους κορυφαίους οργανισμούς παγκοσμίως για τη διατήρηση και τη μελέτη της αρμενικής χειρόγραφης κληρονομιάς.»
Η δωρεά θα επιτρέψει στο Ματενανταράν να προχωρήσει στη συντήρηση και την αποκατάσταση του χειρογράφου σύμφωνα με τα υψηλότερα επιστημονικά πρότυπα, ενώ παράλληλα θα το καταστήσει διαθέσιμο για ερευνητική μελέτη και μελλοντικές εκθέσεις.
