Στις 17 Οκτωβρίου 1957 απεβίωσε ο ποιητής και συγγραφέας, Αβεντίκ Ισαακιάν. Γεννήθηκε στο Καζαραπάτ, κοντά στη σημερινή πόλη Γκιουμρί το 1875. Φοίτησε στη σχολή Κεβορκιάν στην πόλη Ετσμιατζίν. Το 1892 συνέχισε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας, όπου σπούδασε Φιλοσοφία και Ανθρωπολογία. Το 1895 επέστρεψε στη γενέτειρα του όπου εισήλθε στις τάξεις της νεοσύστατης τοπικής επιτροπής της Αρμενικής Επαναστατικής Ομοσπονδίας. Αμέσως προσέλκυσε το ενδιαφέρον των τσαρικών αρχών και συνελήφθη το 1896 ως επαναστάτης. Καταδικάστηκε για ένα χρόνο σε φυλακή του Γερεβάν. Αμέσως μετά την αποφυλάκιση το 1897, εξέδωσε την πρώτη του συλλογή, «Τραγούδια και Πληγές». Όμως η τσαρική κυβέρνηση τον συνέλαβε εκ νέου για αντίσταση εναντίον του Τσάρου και τον εξόρισε στην Οδησσό. Έπειτα, ο Ισαακιάν εγκαταστάθηκε στο εξωτερικό προκειμένου να σπουδάσει Λογοτεχνία και Ιστορία Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης. Επέστρεψε στην πατρίδα του το 1902 και στη συνέχεια μετακόμισε στην Τιφλίδα, όπου συνέχισε τη λογοτεχνική και ποιητική του δραστηριότητα και συμμετείχε στη λογοτεχνική ομάδα του Χοβαννές Τουμανιάν,«Βερναντούν».Το 1908 συνελήφθη για τρίτη φορά, μαζί με άλλους 158 Αρμενίους διανοούμενους και αφού πέρασε ένα εξάμηνο σε φυλακή της Τιφλίδας, αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση. Η παραμονή του στην περιοχή του Καυκάσου δεν ήταν πλέον δυνατή, όποτε το 1911 ο Ισαακιάν έφυγε στο εξωτερικό. Μη πιστεύοντας τις υποσχέσεις της κυβέρνησης των Νεοτούρκων όσον αφορά την αυτοδιοίκηση και την αυτονομία της Δυτικής Αρμενίας και βέβαιος ότι ο κίνδυνος του Παντουρκισμού (που πίστευε ότι είχε ως στόχο την ολική εξαφάνιση των Αρμενίων) θα μπορούσε να αποφευχθεί από την σύμμαχο της Τουρκίας, Γερμανία, ο Ισαακιάν εγκαταστάθηκε στο Βερολίνο. Εκεί, μαζί με άλλους Γερμανούς διανοούμενους συμμετείχε στο γερμανο-αρμενικό κίνημα και επιμελήθηκε το περιοδικό της ομάδας, «Μεσρώπ». Επιπλέον, μαζί με τον Γιοχάνες Λείψιους και τον Πολ Ρόχνμπαχ συνίδρυσε το 1914 τη «Γερμανο-Αρμενική Κοινωνία». Ο Ισαακιάν πήγε και πάλι στο εξωτερικό το 1930 και έζησε στο Παρίσι, αλλά επέστρεψε μόνιμα στο Γερεβάν το 1936. Το 1944 εξελέγη Πρόεδρος της Ένωσης Συγγραφέων της Αρμενίας. Απεβίωσε το 1957 στο Γερεβάν και τάφηκε στο Πάνθεον Κομιτάς. Τα ποιήματα του Ισαακιάν, ο λυρισμός, ο συναισθηματισμός και η μουσικότητα, τα έκαναν προσιτά στο ευρύ κοινό σε μεγάλο βαθμό. Τα καλύτερα ποιήματά του είχαν διάχυτο το λυπηρό αίσθημα και δριμείες σκέψεις για τις τύχες των ανθρώπων και τις αδικίες της ζωής. Τα ποιήματά του χαρακτηρίζονται από λυρισμό και συναισθηματισμό, αγάπη για την πατρίδα και τη φύση, καθώς και στοχασμούς για τη ζωή και τον ανθρώπινο πόνο. Σημαντικά έργα του: «Τραγούδια και Πληγές» (1897), «Αμπού Λαλά Μααρί» (1911), εμπνευσμένο από τον Άραβα φιλόσοφο, «Η καρδιά της μητέρας», ένα συγκινητικό ποίημα για τη μητρική αγάπη. Μετά τον Α ‘Παγκόσμιο Πόλεμο και τη Γενοκτονία των Αρμενίων, ο Ισαακιάν περιέγραφε μέσα από το έργο του τη μοίρα και τον ηρωικό αγώνα των Αρμενίων για την ελευθερία. Τιμήθηκε με το Βραβείο Στάλιν, καθώς και δύο φορές με το Τάγμα του Λένιν για τη συμβολή του στην αρμενική λογοτεχνία.
ΑΡΑΡΑΤ
Στου Αραράτ τη γέρικη κορφή, αιώνες έχουν έρθει σαν στιγμή, κι έχουν περάσει.
Πλήθος κεραυνών τα ξίφη, στο διαμάντι του έχουν τσακιστεί, κι έχουν περάσει.
Ολόκληρες γενιές τρομαγμένες, τη φωτεινή του κορυφή έχουν αντικρύσει, κι έχουν περάσει.
Τώρα για λίγο, είναι η δική σου σειρά. Τ’ αγέρωχο μέτωπό του κι εσύ κοίτα, κι απέ πέρνα…
Μετάφραση: Αρά Μαγκογιάν Από την ανθολογία «Αρμενική Λύρα – Ήχοι και αντίλαλοι»
