­Փոքր Ա­սիոյ ա­ղէ­տի 100-ա­մեա­կի ե­լոյթ­նե­րու ծի­րէն ներս, «Ար­մե­նի­քա» պար­բե­րա­թեր­թը, գոր­ծակ­ցու­թեամբ ­Նի­քէա-­Ռէն­տի քա­ղա­քա­պե­տու­թեան, կը կազ­մա­կեր­պէ պատ­մա­կան լու­սանկար­նե­րու բա­ցա­ռիկ ցու­ցա­հան­դէս մը, որ ար­դէն ըն­թաց­քի մէջ է ­Նի­քէա­յի քա­ղա­քա­պե­տա­կան «­Տի­նոս ­Քա­ցա­ֆա­նաս» պատ­կե­րաս­րա­հէն ներս։
­Ցու­ցա­հան­դէ­սի բաց­ման հան­դի­սու­թիւ­նը տե­ղի ու­նե­ցաւ ­Չո­րեք­շաբ­թի, 14 ­Սեպ­տեմ­բե­րին, ներ­կա­յու­թեամբ հայ եւ յոյն պաշ­տօ­նա­կան հիւ­րե­րու եւ մեծ թի­ւով բազ­մու­թեան։
­Ներ­կայ ե­ղան ­Թե­մա­կալ Ա­ռաջ­նորդ ­Գե­ղամ արք. ­Խա­չե­րեան, Ս. Էջ­միած­նի միա­բան ­Խո­րէն վրդ. Ա­ռա­քե­լեան, ­Հայ կա­թո­ղի­կէ հա­մայն­քի գե­րա­պայ­ծառ ­Յով­սէփ թ.ծ.վ. ­Պէ­զա­զեան, ­Հայ ա­ւե­տա­րա­նա­կան հա­մայն­քի հո­վիւ վե­րա­պա­տո­ւե­լի ­Վի­գէն ­Չո­լա­քեան, ­Գո­քի­նիոյ հո­գե­ւոր հո­վիւ ­Պա­րէտ քհնյ ­Խա­չե­րեան, Ազ­գա­յին վար­չու­թեան ա­տե­նա­պետ ­Թագ­ւոր ­Յո­վա­կի­մեան, Հ.Հ. դես­պա­նու­թեան կող­մէ ­Բա­ւել Պ­ճի­կեան, միու­թիւն­նե­րու ան­դամ­ներ եւ հայ մա­մու­լի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ։ Իր ներ­կա­յու­թեամբ ե­լոյ­թը պա­տո­ւեց ­Նի­քէա­յի քա­ղա­քա­պետ Եոր­ղոս Իոա­քի­մի­տիս, ներ­կայ ե­ղան նաեւ քա­ղա­քի հա­սա­րա­կա­կան եւ հայ­րե­նակ­ցա­կան միու­թիւն­նե­րու ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ։
­Բա­ցու­մը կա­տա­րեց ցու­ցաս­րա­հի պա­տաս­խա­նա­տու ­Մա­րիա ­Փու­լու, որ ընդգ­ծեց ցու­ցադ­րո­ւած պատ­կեր­նե­րու պատ­մա­կան ար­ժէ­քը։
­Նի­քէա-­Ռէն­տիի քա­ղա­քա­պե­տը իր ող­ջոյ­նի խօս­քին մէջ նշեց, թէ ներ­կայ եւ նա­խորդ ցու­ցա­հան­դէ­սով, որ նո­ւի­րո­ւած էր ­Նի­քէա­յի հին հայ պատ­կե­րա­հան­նե­րուն, ամ­բող­ջու­թեամբ յար­գան­քի տուրք մա­տու­ցո­ւե­ցաւ ­Գո­քի­նիոյ շրջա­նի հայ­կա­կան տար­րին։
«Ար­մե­նի­քա» պար­բե­րա­թեր­թի ա­նու­նով խօսք ուղ­ղեց ­Յա­կոբ ­Խա­նի­կեան, որ զու­գա­հեռ քա­շեց ­Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան եւ ­Փոքր Ա­սիոյ ա­ղէ­տին մի­ջեւ։ Ան նաեւ անդ­րա­դարձ կա­տա­րեց պար­բե­րա­թեր­թի ար­խի­ւա­յին հարս­տու­թեան թո­ւայ­նաց­ման աշ­խա­տան­քին։
­Գոր­ծադ­րո­ւե­ցաւ գե­ղա­րո­ւես­տա­կան յայ­տա­գիր, ո­րուն ըն­թաց­քին հան­րա­ծա­նօթ ե­րա­ժիշտ ու յօ­րի­նող ­Միհ­րան ­Չա­լը­քեան, ինչ­պէս նաեւ ծա­նօթ ու սի­րո­ւած տու­տու­կա­հար ­Վա­հան ­Գալս­տեան եւ յոյն ե­րա­ժիշտ­ներ ­Քոս­թաս Ս­փի­լիո­փու­լոս, Խ­րիս­թոս ­Պի­նիա­րիս եւ ­Մա­րիա ­Ռու­մա­նի ներ­կա­յա­ցու­ցին փունջ մը հայ­կա­կան եւ յու­նա­կան ա­ւան­դա­կան եր­գեր ու մե­ղե­դի­ներ։
­Ցու­ցադ­րո­ւած նկար­նե­րը ժա­մա­նագ­րա­կան կար­գով ցոյց կու տան Զ­միւռ­նիոյ ա­ղէ­տի յատ­կան­շա­կան պատ­կեր­ներ, ա­պա՝ հայ գաղ­թա­կա­նու­թեան ա­պաս­տա­նը ­Յու­նաս­տա­նի զա­նա­զան քա­ղաք­նե­րու մէջ։ ­Հոն ման­րա­մաս­նօ­րէն կ­՚ե­րե­ւին ա­ռա­ջին ջան­քե­րը՝ կազ­մե­լու կրթա­կան օ­ճախ­ներ, վրան­նե­րու եւ թի­թե­ղա­շէն ա­ռաս­տաղ­նե­րու տակ ա­ռօ­րեայ դժո­ւար կեան­քը, հի­ւանդ­նե­րու խնա­մա­տա­րա­կան աշ­խա­տանք­նե­րը, նոր կազ­մո­ւող հա­մայն­քա­յին կա­ռոյց­նե­րը ու ա­նոնց գոր­ծու­նէու­թիւ­նը, մա­մու­լը ու ա­նոր դե­րա­կա­տար­նե­րը, ե­կե­ղե­ցա­կան կեանքն ու իր պա­պե­նա­կան հո­ղե­րէն ար­մա­տա­խիլ ե­ղած ժո­ղո­վուր­դի մը վե­րապ­րու­մի գո­յա­պայ­քա­րը։
­Յու­զիչ ցու­ցա­հան­դէ­սը այ­ցե­լու­նե­րուն առ­ջեւ կը բա­նայ աշ­խարհ մը ու պատ­մա­կան ճա­կա­տագրա­կան այն տա­րի­նե­րը, ո­րոնք յու­նա­հայ գա­ղու­թի պատ­մու­թեան ա­մէ­նէն յատ­կան­շա­կան պա­հե­րը կը նկա­րագ­րեն։ Իս­կա­պէս հա­րուստ ար­խիւ մըն է, որ ի մի բե­րո­ւած է եւ կը պահ­պա­նո­ւի շնոր­հիւ «Ար­մե­նի­քա» պար­բե­րա­թեր­թի ար­խի­ւա­յին գոր­ծու­նէու­թեան։
­Ցու­ցա­հան­դէ­սը բաց պի­տի մնայ մին­չեւ 20 ­Նո­յեմ­բեր 2022, իւ­րա­քան­չիւր Ե­րեք­շաբ­թի, ­Չո­րեք­շաբ­թի, Ուր­բաթ եւ ­Կի­րա­կի օ­րե­րը, ա­ռա­ւօ­տեան եւ ե­րե­կո­յեան ժա­մե­րուն։

ՆԵՐԿԱՅ ՄԸ