ԱՆԻ ԱԲԻԿԵԱՆ — ԱՆՈՅՇ ԲԻԼԱՖԵԱՆ

«­Գա­լուստ ­Կիւլ­պէն­կեան» հիմ­նար­կու­թեան հայ­կա­կան հա­մայնք­նե­րու բա­ժան­մուն­քը ­Յու­լիս 17էն մին­չեւ Օ­գոս­տոս 11, ա­րեւմ­տա­հա­յե­րէ­նի զար­գաց­ման իր հնգա­մեայ ծրագ­րին հա­մա­ձայն, ձեռ­նար­կեց «ԶԱՐՄԱՆԱԶԱՆ» կրթա­կան ծրա­գի­րը՝ Ֆ­րան­սա­յի ­Լա ­Պուր­պուլ քա­ղա­քին մէջ: ­Նոյն վայ­րին մէջ մէկ­տե­ղեց եր­կու ճիւ­ղեր: ­Մէ­կը ե­ղաւ ա­մառ­նա­յին ճամ­բար մը, ուղ­ղո­ւած՝ 10էն 15 տա­րե­կան պա­տա­նի­նե­րու, զո­ւար­ճա­լի ու ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան մի­ջա­վայ­րի մը մէջ, ո­րուն նպա­տա­կը ե­ղաւ ա­րեւմ­տա­հա­յե­րէ­նի գոր­ծա­ծու­թեան խրա­խու­սու­մը հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թեամբ «­Հա­զար ու մէկ աշ­խարհ» ըն­կե­րակ­ցու­թեան:
Իսկ երկ­րոր­դը, ա­ռա­ջին ան­գամ ըլ­լա­լով՝ ար­հես­տա­գի­տա­կան վար­ժըն­թաց — պատ­րաս­տու­թեան ծրա­գիր մը, ուղ­ղո­ւած՝ Ս­փիւռ­քի ա­րեւմ­տա­հա­յե­րէ­նի գոր­ծող եւ ա­պա­գայ ու­սու­ցիչ­նե­րուն, հաս­տա­տո­ւած հա­մալ­սա­րա­նա­կան վկա­յա­կա­նով մը փա­փա­քո­ղին հա­մար, Ֆ­րան­սա­յի Ա­րե­ւե­լեան ­Լե­զու­նե­րու եւ ­Քա­ղա­քակր­թու­թիւն­նե­րու Ազ­գա­յին ­Հիմ­նար­կի (INALCO) հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թեամբ:
­Ճամ­բա­րի խում­բին մաս կը կազ­մէին 40 սփիւռ­քա­հայ պա­տա­նի­ներ՝ հա­սած զա­նա­զան եր­կիր­նե­րէ: Ի­րենց 15 փոր­ձա­ռու ուղ­ղե­կից­նե­րուն հետ ապ­րե­ցան ամ­բող­ջո­վին ա­րեւմ­տա­հայ մթնո­լոր­տի մէջ, ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան եւ զո­ւար­ճա­լի պա­հեր ու­նե­նա­լով, ըն­կե­րա­նա­լով եւ բնա­կան ձե­ւով ի­րար­մէ սոր­վե­լով: Ե­րաժշտու­թիւն, պար, թատ­րոն, գե­ղա­րո­ւես­տի աշ­խա­տա­նոց­ներ, ինչ­պէս նաեւ զա­նա­զան մար­զա­խա­ղեր եւ խա­ղեր. ծրա­գիր­նե­րը եւ մի­ջո­ցը ե­ղան՝ ա­րեւմ­տա­հա­յե­րէն սոր­վե­լու մի­ջա­վայ­րը ստեղ­ծե­լու հա­մար: ­Փոք­րիկ­նե­րը զար­գաց­նե­լով միա­ժա­մա­նակ լե­զու եւ ե­րե­ւա­կա­յու­թիւն՝ ստեղ­ծե­ցին ի­րենց եր­գե­րը, պա­րերն ու թատ­րոն­նե­րը, ա­մէն մէ­կը գծագ­րեց իր ան­հա­տա­կան գծագ­րու­թիւ­նը, որ խմբա­յին պա­տի մը չափ գե­ղա­րո­ւես­տա­կան աշ­խա­տան­քի մը մաս կը կազ­մէր, ճա­շեր ու ա­նուշ­ներ ե­փե­ցին, ձայ­նաս­փիւ­ռի ծրա­գիր նա­խա­ձեռ­նե­ցին, բնու­թեան մէջ խու­զար­կում­ներ կա­տա­րե­ցին եւ բնու­թե­նէն ապ­րանք գոր­ծա­ծե­լով գլուխ-գոր­ծոց­ներ շի­նե­ցին, գիրք մը գրե­ցին եւ ե­րիզ­ներ պատ­րաս­տե­ցին:
Ու­սու­ցիչ­նե­րու վե­րա­պատ­րաս­տու­թեան հա­ւա­քին մաս կազ­մե­ցին, սփիւռ­քեան ա­մէ­նօ­րեայ եւ միօ­րեայ վար­ժա­րան­նե­րէ ե­կած, 15 ու­սու­ցիչ­ներ եւ ու­սա­նող­ներ: ­Դա­սըն­թաց­քի նպա­տակ­ներն էին կրթու­թեան մար­զէն գի­տե­լիք­ներ հայ­թայ­թել, ու­սու­ցա­նե­լու լա­ւա­գոյն ման­կա­վար­ժա­կան կեր­պեր ներ­մու­ծել՝ փո­խան­ցե­լու հա­մար կեն­դա­նի լե­զու մը սոր­վո­ղին, կեդ­րո­նաց­նող մի­ջա­վայ­րի մը մէջ եւ յար­գե­լով ու տեղ ձգե­լով ու­սու­ցի­չին ստեղ­ծա­գոր­ծու­թեան: Այս նպա­տա­կով մաս­նա­կից­նե­րը հե­տե­ւե­ցան խտա­ցեալ ու­սում­նակր­թա­կան ծրագ­րի մը, որ ընդգր­կեց գործ­նա­կան վար­ժըն­թաց, ներ­գոր­ծօն դա­սա­խօ­սու­թիւն­ներ՝ նո­րա­գոյն ման­կա­վար­ժա­կան մօ­տե­ցում­նե­րու եւ մի­ջոց­նե­րու կի­րար­կու­մով եւ փոր­ձա­գէ­տի վե­րահս­կո­ղու­թեամբ, ըն­թեր­ցո­ղի եւ գրո­ղի աշ­խա­տա­նոց­ներ: Երկ­րորդ լե­զո­ւի ու­սուց­ման եւ քննա­դա­տո­ղա­կան մտա­ծո­ղու­թեան մե­թոտ­նե­րով ու­սու­ցիչ­նե­րը, դպրո­ցա­կան տա­րո­ւան մէջ, պի­տի շա­րու­նա­կեն աշ­խա­տանք պատ­րաս­տել ու ներ­կա­յաց­նել: ­Նաեւ՝ ա­նակն­կալ մը մաս­նակ­ցող­նե­րուն հա­մար, ­Փոր­թու­կե­րէն լե­զո­ւի դա­սե­րու մաս­նակ­ցու­թիւ­նը, որ­պէս­զի ա­շա­կեր­տի մը դի­տան­կիւ­նէն լե­զո­ւի իւ­րա­ցու­մը ապ­րին: ­Վեր­ջա­պէս սե­մի­նա­րը ու­սու­ցիչ­նե­րուն փոք­րիկ­նե­րուն հետ գործ­նա­կան փոր­ձա­ռու­թիւն մա­տու­ցա­նեց:
­Բո­լոր մաս­նա­կից­նե­րը ա­ռի­թը ու­նե­ցան ար­շաւ­նե­րու մաս­նակ­ցե­լու դէ­պի մօ­տա­կայ միջ­նա­դա­րեան Besse St. Anastaise գիւ­ղը, քայ­լար­շաւ ը­նե­լու Chaudefourի ձո­րը, ծա­ռար­շաւ ը­նե­լու Mont le Dor, ճո­պա­նու­ղիով ել­լե­լու Puy de Sancyի հրաբ­խա­յին գա­գա­թը, միջ­նա­դա­րեան Chateau De Murol բեր­դը այ­ցե­լել, Lac Chambon լի­ճը լո­ղալ եւ ­Լա ­Պուր­պու­լի ճամ­բա­նե­րուն սլքտալ:
Ամ­բողջ «­Զար­մա­նա­զան»ի գա­ղա­փա­րը ծա­գե­ցաւ բա­ժա­մուն­քի ա­րեւմ­տա­հա­յե­րէ­նի վե­րաշ­խու­ժաց­ման ծրա­գիր­նե­րու ա­ւագ վա­րիչ Ա­նի ­Կար­մի­րեա­նի կող­մէն: Ու­սու­ցիչ­նե­րուն աշ­խա­տա­նո­ցը կազ­մա­կեր­պո­ւե­ցաւ ու հա­մադ­րո­ւե­ցաւ Ա­նի ­Կար­մի­րեա­նի եւ INALCOի հա­յա­գի­տու­թեան ղե­կա­վար Ա­նա­հիտ ­Տօ­նա­պե­տեա­նի կող­մէ: ­Դա­սա­խօս­նե­րու խում­բը բաղ­կա­ցած էր հե­տե­ւեալ­նե­րէն՝ Ան­գը ­Պա­դայ­նէ, ­Յա­կոբ Եա­գու­պեան, Amy Hughs եւ Ա­նա ­Մա­տու­րէյ­րա:
­Մէկ կող­մէ բարձր հա­մալ­սա­րա­նա­կան կար­գի կի­րար­կո­ւած դա­սըն­թաց­քի նիւ­թե­րը եւ միւս կող­մէ աչ­քի առ­ջեւ մաս­նա­գէտ ու­ղե­կից­նե­րու զե­րո­յէն կազ­մած ա­րեւմ­տա­հայ աշ­խար­հը՝ մաս­նա­կից ու­սու­ցիչ­նե­րուն ուժ եւ գոր­ծիք փո­խան­ցե­ցին, որ­պէս­զի ա­րեւմ­տա­հա­յե­րէ­նի ու­սու­ցու­մը ժա­մա­նա­կա­կից ձե­ւե­րով հա­ճե­լի դառ­նայ եւ լե­զուն վստա­հա­բար ապ­րի յա­ջորդ սե­րունդ­նե­րուն մէջ: ­Բո­լո­րին հա­մար դժո­ւար ե­ղաւ վայ­րէն հե­ռա­նալ եւ մէ­կը միւ­սէն բաժ­նո­ւիլ, իսկ վեր­ջին օ­րը լե­ցուն էր պա­տա­նի­նե­րուն եւ չա­փա­հաս­նե­րուն զօ­րա­ւոր զգա­ցում­նե­րով եւ յու­զու­մով: