­Սեպ­տեմ­բեր 18ին, Կ. ­Տե­միր­ճեա­նի ա­նո­ւան մար­զա­հա­մեր­գա­յին հա­մա­լի­րին մէջ, իր աշ­խա­տանք­նե­րուն սկսաւ «­Հա­յաս­տան-Ս­փիւռք 6րդ ­հա­մա­հայ­կա­կան հա­մա­ժո­ղով»ը:
­Լիա­գու­մար նիս­տին բաց­ման խօս­քով հան­դէս ե­կաւ Հ.Հ. սփիւռ­քի նա­խա­րար Հ­րա­նոյշ ­Յա­կո­բեան: ­Հա­մա­ժո­ղո­վի մաս­նա­կից­նե­րուն օրհ­նու­թեան ի­րենց խօս­քը ուղ­ղե­ցին Ա­մե­նայն ­Հա­յոց ­Գա­րե­գին Բ. ­Կա­թո­ղի­կոս եւ ­Մե­ծի ­Տանն ­Կի­լի­կիոյ Ա­րամ Ա. ­Կա­թո­ղի­կոս: Ե­լոյթ ու­նե­ցաւ ­Հա­յաս­տա­նի ­Հան­րա­պե­տու­թեան նա­խա­գահ ­Սերժ ­Սարգ­սեան: ­Ներ­կա­նե­րուն ող­ջու­նեց Ար­ցա­խի ­Հան­րա­պե­տու­թեան ­Նա­խա­գահ ­Բա­կօ ­Սա­հա­կեան:
«­Փո­խա­դարձ վստա­հու­թիւն, միաս­նա­կա­նու­թիւն եւ պա­տաս­խա­նա­տո­ւու­թիւն» վեր­նագ­րո­ւած «­Հա­յաս­տան-Ս­փիւռք վե­ցե­րորդ հա­մա­հայ­կա­կան հա­մա­ժո­ղով»ին կը մաս­նակ­ցին ա­ւե­լի քան 1800 ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ: Ընդ­լայ­նո­ւած է մաս­նակ­ցու­թեան աշ­խար­հագ­րու­թիւ­նը, հա­մա­ժո­ղո­վին կը մաս­նակ­ցին աշ­խար­հի 71 եր­կիր­նե­րու հայ­կա­կան կազ­մա­կեր­պու­թիւն­նե­րու եւ կա­ռոյց­նե­րու պա­տաս­խա­նա­տու­ներ ու ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ, տար­բեր եր­կիր­նե­րու խորհր­դա­րան­նե­րու հայ պատ­գա­մա­ւոր­ներ, նա­խա­րար­ներ, տե­ղա­կան մար­մին­նե­րու մէջ ընտ­րո­ւած­ներ՝ 1500է ա­ւե­լի մաս­նա­կից, Ար­ցա­խը կը ներ­կա­յաց­նէ 40 մաս­նա­կից­նե­րէ բաղ­կա­ցած պա­տո­ւի­րա­կու­թիւ­նը, ­Հա­յաս­տա­նի ­Հան­րա­պե­տու­թե­նէն հա­մա­ժո­ղո­վին կը մաս­նակ­ցին շուրջ 400է ա­ւե­լի պե­տա­կան, քա­ղա­քա­կան, մշա­կու­թա­յին գոր­ծիչ­ներ, գիտ­նա­կան­ներ ու լրագ­րող­ներ: ­Մեծ պա­տո­ւի­րա­կու­թիւն­ներ ժա­մա­նած են ­Ռու­սիա­յէն, Ա.Մ.Ն.էն, Ֆ­րան­սա­յէն, ­Լի­բա­նա­նէն, ­Սու­րիա­յէն, Ի­րա­նէն, Ար­ժան­թի­նէն, ­Գա­նա­տա­յէն, ­Թուր­քիա­յէն, Վ­րաս­տա­նէն: Ա­ռա­ջին ան­գամ հա­մա­ժո­ղո­վին կը մաս­նակ­ցին ­Մա­լէյ­զիոյ, ­Թայ­լէն­տի, ­Սին­կա­փու­րի, ­Ճա­փո­նի, ­Մեք­սի­քո­յի, Ե­թով­պիոյ, ­Սու­տա­նի, Մ­յա­մա­րի հայ հա­մայնք­նե­րու ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ:
­Հա­մա­ժո­ղո­վի ըն­թաց­քին տե­ղի կ­’ու­նե­նան 2 լիա­գու­մար նիս­տեր, ինչ­պէս նաեւ՝ 4 ուղ­ղու­թիւն­նե­րով նա­խա­տե­սո­ւած 16 թե­մա­տիկ նիս­տեր՝ նո­ւի­րո­ւած ­Հա­յաս­տա­նի տնտե­սու­թեան զար­գաց­ման, տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին մար­տահ­րա­ւէր­նե­րուն եւ ազ­գա­յին անվ­տան­գու­թեան օ­րա­կար­գին, ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­թեան օ­րա­կար­գին եւ ­Հա­յոց ­Ցե­ղաս­պա­նու­թեան հե­տե­ւանք­նե­րու յաղ­թա­հար­ման, հա­յա­պահ­պա­նու­թեան հիմ­նախն­դիր­նե­րուն: ­Թե­մա­տիկ ուղ­ղու­թիւն­նե­րու կազ­մա­կերպ­ման հա­մար պա­տաս­խա­նա­տու գե­րա­տես­չու­թիւն­ներն են Հ.Հ. պաշտ­պա­նու­թեան, ար­տա­քին գոր­ծե­րու, մի­ջազ­գա­յին տնտե­սա­կան հա­մարկ­ման եւ բա­րե­փո­խում­նե­րու, սփիւռ­քի նա­խա­րա­րու­թիւն­նե­րը:
­Հա­մա­ժո­ղո­վի ըն­թաց­քին տե­ղի կ­’ու­նե­նան 2 կլոր-սե­ղա­նի քննար­կում­ներ: Ա­ռա­ջին կլոր-սե­ղա­նի քննար­կու­մը կը վե­րա­բե­րի «հա­մա­հայ­կա­կան խոր­հուրդ»ի ձե­ւա­ւոր­ման: Երկ­րորդ կլոր-սե­ղա­նի քննար­կու­մը նո­ւի­րո­ւած է ­Հա­յաս­տա­նի ­Հան­րա­պե­տու­թեան հռչակ­ման եւ ­Մա­յի­սեան հե­րո­սա­մարտ­նե­րու 100ա­մեա­կին, ինչ­պէս նաեւ՝ Է­րե­բու­նի-Ե­րե­ւա­նի 2800ա­մեա­կի տօ­նա­կա­տա­րու­թիւն­նե­րու կազ­մա­կերպ­ման եւ ի­րա­գործ­ման նախ­նա­կան ծրա­գիր­նե­րու քննարկ­ման:
­Հա­մա­ժո­ղո­վի երկ­րորդ օ­րո­ւան լիա­գու­մար նիս­տին հան­դէս կու գայ Հ.Հ. վար­չա­պետ ­Կա­րէն ­Կա­րա­պե­տեան՝ «Հ.Հ. կա­ռա­վա­րու­թեան տնտե­սա­կան քա­ղա­քա­կա­նու­թեան հիմ­նադ­րոյթ­նե­րը» նիւ­թով:
­Հա­մա­ժո­ղո­վի աշ­խա­տանք­նե­րու ամ­փո­փիչ նիս­տին ե­լոյթ կ­’ու­նե­նայ Հ.Հ. Ա.Ժ. նա­խա­գահ Ա­րա ­Բաբ­լո­յեան, ա­պա՝ 4 ուղ­ղու­թիւն­նե­րու պա­տաս­խա­նա­տու­նե­րը կը ներ­կա­յաց­նեն թե­մա­տիկ նիս­տե­րու քննար­կում­նե­րուն ար­դիւնք­նե­րը:
Ար­դիւնք­նե­րու ամ­փո­փու­մէն ետք, հա­մա­ժո­ղո­վը կ­’ըն­դու­նի յայ­տա­րա­րու­թիւն:
­Մար­զա­հա­մեր­գա­յին հա­մա­լի­րին մէջ ձե­ւա­ւո­րո­ւած են տա­ղա­ւար­ներ, ուր ի­րենց նո­ւա­ճում­նե­րը կը ներ­կա­յաց­նեն այն­պի­սի կազ­մա­կեր­պու­թիւն­ներ, ինչ­պի­սին են «­Թու­մօ նո­րա­րա­րա­կան տեխ­նո­լո­գիա­նե­րի կեդ­րոն»ը, «Այբ» նո­րա­րա­րա­կան դպրո­ցը, «Ք­վանտ» վար­ժա­րա­նը: Ա­ռան­ձին տա­ղա­ւար­նե­րով ցու­ցադ­րուած են գի­նե­գոր­ծու­թեան, գո­նեա­կա­գոր­ծու­թեան, տեքս­տիլ (հիւ­սո­ւա­ծե­ղէ­նի) ար­դիւ­նա­բե­րու­թեան ձեռք­բե­րում­նե­րը ու հայ գոր­գա­գոր­ծու­թեան ան­ցեա­լի նո­ւա­ճում­ներն ու ներ­կայ զար­գաց­ման ըն­թաց­քը: Ա­ռան­ձին տա­ղա­ւար­նե­րով իր տնտե­սա­կան եւ մշա­կու­թա­յին ձեռք­բե­րում­նե­րը կը ներ­կա­յաց­նէ Ար­ցա­խը: ­Կը գոր­ծէ նաեւ «Ազգ-բա­նակ» գա­ղա­փա­րա­խօ­սու­թեան նո­ւի­րո­ւած տա­ղա­ւար:
­Հա­մա­ժո­ղո­վի ծի­րէն ներս կը կազ­մա­կեր­պո­ւին շարք մը մշա­կու­թա­յին մի­ջո­ցա­ռում­ներ: ­Սեպ­տեմ­բեր 16ին ­Հան­քա­ւա­նի «­Նա­յի­րի սպա ռե­զորթս» հիւ­րա­նո­ցա­յին հա­մա­լի­րի տա­րած­քին մէջ ար­դէն բա­ցո­ւած է «­Նա­յի­րի» ե­րաժշ­տա­կան այ­գի-թան­գա­րա­նը, ուր տե­ղադ­րո­ւած են հայ ե­րաժշ­տու­թիւ­նը, եր­գա­րո­ւես­տը, ե­րաժշ­տա­կան նո­ւա­գա­րան­նե­րը խորհր­դան­շող բրոն­զա­ձոյլ հար­թա­քան­դակ­նե­րով 10 ար­ձան: ­Սեպ­տեմ­բեր 18ին «Ալ. Ս­պեն­դիա­րեա­նի ա­նո­ւան օ­փե­րա­յի եւ պա­լե­տի ազ­գա­յին ա­կա­դե­մա­կան թատ­րոն»ին մէջ տե­ղի ու­նե­ցաւ հա­մերգ՝ նո­ւի­րո­ւած Ա­րաքս ­Ման­սու­րեա­նի ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան գոր­ծու­նէու­թեան 50ա­մեա­կին: ­Սեպ­տեմ­բեր 19ին Կ. ­Տէ­միր­ճեա­նի ա­նուան մար­զա­հա­մեր­գա­յին հա­մա­լի­րին մէջ կը նշո­ւի «­Ծա­գու­մով հա­յեր» հա­ղոր­դա­շա­րի 10ա­մեա­կը: ­Սեպ­տեմ­բեր 20ին հա­մա­ժո­ղո­վի մաս­նա­կից­նե­րը ներ­կայ պի­տի գտնո­ւին Հ.Հ. նա­խա­գա­հի բարձր հո­վա­նիին տակ տե­ղի ու­նե­ցող «­Նա­յի­րի» հա­մա­հայ­կա­կան ե­րաժշ­տա­կան փա­ռա­տօ­նի կա­լա-հա­մեր­գին, ուր կը մե­ծա­րո­ւին ­Հա­յաս­տա­նի եւ Ս­փիւռ­քի ա­րո­ւես­տի նշա­նա­ւոր գոր­ծիչ­ներ: ­Սեպ­տեմ­բեր 5-29ը ­Կո­մի­տա­սի թան­գա­րան-ինս­տի­տու­տին մէջ «­Բարձր ա­րո­ւեստ» կեր­պա­րո­ւես­տի կեդ­րո­նի «­Հայ կո­լեկ­ցիո­ներ­նե­րի ա­կումբ»ի հետ հա­մա­տեղ ա­ռա­ջին ան­գամ կը կազ­մա­կեր­պո­ւի «Ընտ­րա­նի» ցու­ցա­հան­դէ­սը, ուր ներ­կա­յա­ցո­ւած են 19րդ ­դա­րի երկ­րորդ կէ­սէն մին­չեւ 21րդ ­դա­րի սկիզ­բի 24 հայ նշա­նա­ւոր ա­րո­ւես­տա­գէտ­նե­րու 30 ստեղ­ծա­գոր­ծու­թիւն­նե­րը՝ բա­ցա­ռա­պէս մաս­նա­ւոր հա­ւա­քա­ծո­նե­րէ:
Ն­շենք, որ ա­ռա­ջին հա­մազ­գա­յին հա­ւա­քը տե­ղի ու­նե­ցած է 1999 թ. ­Սեպ­տեմ­բե­րին եւ կո­չո­ւած է «­Հա­յաս­տան-Ս­փիւռք խորհր­դա­ժո­ղով», 2րդը՝ 2002թ. ­Մա­յի­սին, 3րդ ­հա­մա­հայ­կա­կան խորհր­դա­ժո­ղո­վը տե­ղի ու­նե­ցած է 2006թ. ­Սեպ­տեմ­բե­րին: Ա­ռա­ջին ե­րեք հա­մա­ժո­ղով­նե­րը կազ­մա­կեր­պած է Հ.Հ. ար­տա­քին գոր­ծե­րու նա­խա­րա­րու­թիւ­նը, իսկ 2011 եւ 2014 թո­ւա­կան­նե­րուն՝ Հ.Հ. սփիւռ­քի նա­խա­րա­րու­թիւ­նը:
«­Հա­յաս­տան-Ս­փիւռք 6րդ ­հա­մա­հայ­կա­կան հա­մա­ժո­ղով»ին ­Յու­նաս­տա­նէն ի­րենց մաս­նակ­ցու­թիւ­նը կը բե­րեն ­Յու­նա­հա­յոց ­Թե­մի Ա­ռաջ­նորդ ­Գե­ղամ Արք. ­Խա­չե­րեան, ­Յու­նա­հա­յոց Ազ­գա­յին ­Վար­չու­թեան, Հ.Յ.Դ. ­Կեդ­րո­նա­կան ­Կո­մի­տէի, «­Հա­մազ­գա­յին»ի, Հայ Գթութեան Խաչի եւ ­Հայ ­Կա­պոյտ ­Խա­չի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը: